2.5 Biyografi Röportajı
Öğrenme hedefleri
- Doğum, büyüme, okul, taşınma ve ilk iş hakkında soru sormak
- Takip sorusu üretmek
- war/hatte ve Perfekt cevaplarını anlamak
- Notlardan kısa biyografi hazırlamak
Sarmal tekrar
Önceki dersteki “2.4 Çocukluk Anıları” konusundan üç kelime, bir gramer cümlesi ve bir kısa konuşma kalıbı hatırla.
A1’den iki kısa cümle kur; ardından bunları A2 bağlantılarıyla birleştir.
Çocukların da anlayabileceği sade anlatım
Biyografi röportajında yalnız ana soruları sormak değil, cevaptan yeni bir takip sorusu üretmek de gerekir.
Günlük yaşam senaryosu
Bir öğrenci hayalî karakter Samuel’in hayatını öğrenmek için planlı bir röportaj yapıyor.
Gramer ve kullanım tablosu
| Yapı | Sade açıklama | Almanca örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Wo/Wann | Yer ve zaman soruları. | Wo bist du geboren? | Nerede doğdun? |
| Wie lange | Süre sorusu. | Wie lange hast du dort gewohnt? | Orada ne kadar yaşadın? |
| Welche Schule | Seçim/bilgi. | Welche Schule hast du besucht? | Hangi okula gittin? |
| Was danach | Takip sorusu. | Was hast du danach gemacht? | Sonra ne yaptın? |
| Warum | Sebep sorusu. | Warum bist du umgezogen? | Neden taşındın? |
Türkçe–Almanca karşılaştırması
Türkçede soru eki çoğu zaman fiilin sonuna gelir. Almancada soru kelimesinden sonra çekimli fiil, sonra özne gelir.
20 örnek cümle ve kullanım işlevi
| Almanca örnek | Türkçe | İşlev |
|---|---|---|
| Wo bist du geboren? | Nerede doğdun? | Kural: Wo/Wann |
| Wie lange hast du dort gewohnt? | Orada ne kadar yaşadın? | Kural: Wie lange |
| Welche Schule hast du besucht? | Hangi okula gittin? | Kural: Welche Schule |
| Was hast du danach gemacht? | Sonra ne yaptın? | Kural: Was danach |
| Warum bist du umgezogen? | Neden taşındın? | Kural: Warum |
| Wann und wo bist du geboren? | Ne zaman ve nerede doğdun? | Ana örnek |
| Wo bist du aufgewachsen? | Nerede büyüdün? | Ana örnek |
| Welche Schule hast du besucht? | Hangi okula gittin? | Ana örnek |
| Wie war deine Schulzeit? | Okul dönemin nasıldı? | Ana örnek |
| Wann bist du umgezogen? | Ne zaman taşındın? | Ana örnek |
| Warum bist du nach Berlin gezogen? | Neden Berlin’e taşındın? | Ana örnek |
| Was hast du nach der Schule gemacht? | Okuldan sonra ne yaptın? | Ana örnek |
| Wann hast du deine erste Stelle gefunden? | İlk işini ne zaman buldun? | Ana örnek |
| Was war damals besonders schwierig? | O zaman özellikle ne zordu? | Ana örnek |
| Was möchtest du in Zukunft machen? | Gelecekte ne yapmak istiyorsun? | Ana örnek |
| Wir führen heute ein Interview. | Bugün röportaj yapıyoruz. | Kalıp: ein Interview führen |
| Darf ich eine Frage stellen? | Bir soru sorabilir miyim? | Kalıp: eine Frage stellen |
| Ich notiere die Antwort. | Cevabı not ediyorum. | Kalıp: eine Antwort notieren |
| Bei interessanten Punkten frage ich genauer nach. | İlginç noktalarda daha ayrıntılı sorarım. | Kalıp: genauer nachfragen |
| Er hat im Ausland Erfahrung gesammelt. | Yurt dışında deneyim kazandı. | Kalıp: Erfahrung sammeln |
Aktif A2 kelimeleri ve kalıpları
Sarmal tekrar kelimeleri
Artikel, çoğul ve fiil biçimleri
| Kelime/Yapı | Çoğul/Çekim | Önemli biçim veya kalıp | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| das Interview | die Interviews | ein Interview führen | röportaj |
| die Erfahrung | die Erfahrungen | Erfahrung sammeln | deneyim |
| nachfragen | fragt nach | hat nachgefragt | ayrıntı sormak |
| erzählen | erzählt | hat erzählt | anlatmak |
| notieren | notiert | hat notiert | not etmek |
| zusammenfassen | fasst zusammen | hat zusammengefasst | özetlemek |
Kelime aileleri ve sık eş dizimler
| Kalıp | Türkçesi | Örnek | Çeviri |
|---|---|---|---|
| ein Interview führen | röportaj yapmak | Wir führen heute ein Interview. | Bugün röportaj yapıyoruz. |
| eine Frage stellen | soru sormak | Darf ich eine Frage stellen? | Bir soru sorabilir miyim? |
| eine Antwort notieren | cevabı not etmek | Ich notiere die Antwort. | Cevabı not ediyorum. |
| genauer nachfragen | daha ayrıntılı sormak | Bei interessanten Punkten frage ich genauer nach. | İlginç noktalarda daha ayrıntılı sorarım. |
| Erfahrung sammeln | deneyim kazanmak | Er hat im Ausland Erfahrung gesammelt. | Yurt dışında deneyim kazandı. |
| Informationen zusammenfassen | bilgileri özetlemek | Am Ende fasse ich alles zusammen. | Sonunda her şeyi özetliyorum. |
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Wo du bist geboren?
Wo bist du geboren?
Soru kelimesinden sonra çekimli fiil gelir.Welche Schule du hast besucht?
Welche Schule hast du besucht?
Perfekt sorusunda yardımcı fiil özneden önce gelir.Warum du bist umgezogen?
Warum bist du umgezogen?
sein yardımcı fiili soru kelimesinden sonra gelir.Was du danach gemacht hast?
Was hast du danach gemacht?
Doğrudan soruda yardımcı fiil ikinci konumdadır.
Kontrollü alıştırmalar
- Soruları konu başlıklarına ayır.
- Cevaba uygun takip sorusunu seç.
- Röportaj notlarındaki eksik yılı tamamla.
Cümle dönüştürme çalışması
- Du bist in Ankara geboren. → soru.
- Du hast eine Ausbildung gemacht. → hangi eğitim sorusu.
- Du bist wegen der Arbeit umgezogen. → neden sorusu.
Ein Interview mit Samuel
Samuel ist 1989 in Bremen geboren. Im Schulprojekt beantwortet er Fragen über sein Leben.
Er ist in einer großen Familie aufgewachsen und hat eine Gesamtschule besucht. Seine Schulzeit war meistens schön.
Nach der Schule wollte er zuerst studieren, aber er hat sich später für eine Ausbildung als Elektroniker entschieden.
2011 ist er für seine erste Stelle nach Dortmund gezogen. Der Umzug war schwierig, weil er dort niemanden kannte.
In der Firma hat er schnell neue Freunde gefunden und viel praktische Erfahrung gesammelt.
Heute leitet Samuel ein kleines Team. In Zukunft möchte er noch eine Weiterbildung machen.
Röportaj notları
Samuel: 1989 Bremen · große Familie · Gesamtschule · Ausbildung Elektroniker · 2011 Umzug Dortmund · erste Stelle · heute Teamleiter · Zukunft: Weiterbildung
Okuduğunu anlama
- Samuel nerede doğdu?
- Hangi okul türüne gitti?
- Neden üniversite yerine eğitim seçti?
- Ne zaman Dortmund’a taşındı?
- Taşınma neden zordu?
- Gelecekte ne yapmak istiyor?
Kontrol yöntemi
Her cevabı metindeki bir cümleyle kanıtla. Zaman, yer, kişi ve sebep sözcüklerinin altını çiz.
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Interviewer: Wo sind Sie geboren?
Nerede doğdunuz?
Gast: Ich bin in Bremen geboren.
Bremen’de doğdum.
Interviewer: Was haben Sie nach der Schule gemacht?
Okuldan sonra ne yaptınız?
Gast: Ich habe eine Ausbildung begonnen.
Mesleki eğitime başladım.
Interviewer: Warum sind Sie umgezogen?
Neden taşındınız?
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Welche Schule hast du besucht?
Hangi okula gittin?
B: Eine kleine Schule in der Nähe von Kassel.
Kassel yakınlarında küçük bir okul.
A: Und was hast du danach gemacht?
Sonra ne yaptın?
B: Zuerst habe ich ein Jahr gearbeitet. Danach habe ich eine Ausbildung angefangen.
Önce bir yıl çalıştım. Sonra mesleki eğitime başladım.
A: War das deine erste Idee?
Bu ilk fikrin miydi?
B: Nein, eigentlich wollte ich studieren, aber die Ausbildung hat besser zu mir gepasst.
Hayır, aslında okumak istiyordum ama eğitim bana daha uygundu.
Dinleme soruları
- Konuk nerede doğdu?
- Okuldan sonra ne yaptı?
- Neden taşındı?
- İkinci kişi önce ne yaptı?
- Neden eğitim seçti?
1. dinleme: ana fikir. 2. dinleme: ayrıntılar. 3. dinleme: transkriptle kontrol.
Tam transkripti ve Türkçe desteği aç
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Interviewer: Wo sind Sie geboren?
Nerede doğdunuz?
Gast: Ich bin in Bremen geboren.
Bremen’de doğdum.
Interviewer: Was haben Sie nach der Schule gemacht?
Okuldan sonra ne yaptınız?
Gast: Ich habe eine Ausbildung begonnen.
Mesleki eğitime başladım.
Interviewer: Warum sind Sie umgezogen?
Neden taşındınız?
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Welche Schule hast du besucht?
Hangi okula gittin?
B: Eine kleine Schule in der Nähe von Kassel.
Kassel yakınlarında küçük bir okul.
A: Und was hast du danach gemacht?
Sonra ne yaptın?
B: Zuerst habe ich ein Jahr gearbeitet. Danach habe ich eine Ausbildung angefangen.
Önce bir yıl çalıştım. Sonra mesleki eğitime başladım.
A: War das deine erste Idee?
Bu ilk fikrin miydi?
B: Nein, eigentlich wollte ich studieren, aber die Ausbildung hat besser zu mir gepasst.
Hayır, aslında okumak istiyordum ama eğitim bana daha uygundu.
Ana diyalog ve rol oyunu
Telaffuz ve fonetik laboratuvarı
- Soru kelimesini net, fiili hafif vurgula: WO bist du geboren?
- Takip sorusunda merak tonlaması kullan.
- Interview kelimesinde vurgu son heceye yakındır.
- Yılları ve özel isimleri yavaş, anlaşılır söyle.
Her cümleyi önce yavaş, sonra doğal hızda söyle. Bir kez kaydet ve vurgu ile uzun/kısa seslileri kontrol et.
Konuşma görevi
Partnerinle 8 soruluk biyografi röportajı yap. En az iki takip sorusu sor ve cevaplardan kısa notlar çıkar.
Konuşma stratejileri: Können Sie das bitte wiederholen? · Einen Moment, bitte. · Ich glaube … · Ich bin nicht sicher, aber …
Yazma görevi ve şablon
Görev: Röportaj notlarından 90–110 kelimelik üçüncü kişi biyografisi yaz.
- … ist … in … geboren.
- Er/Sie ist … aufgewachsen.
- Nach der Schule …
- Danach …
- Im Jahr …
- Heute …
- In Zukunft möchte …
Örnek yazılı cevap
Samuel ist 1989 in Bremen geboren und dort in einer großen Familie aufgewachsen. Er hat eine Gesamtschule besucht. Nach der Schule wollte er zuerst studieren, aber später hat er eine Ausbildung als Elektroniker begonnen. 2011 ist er für seine erste Stelle nach Dortmund gezogen. Am Anfang war der Umzug schwierig, weil er dort niemanden kannte. In seiner Firma hat er schnell Freunde gefunden und viel Erfahrung gesammelt. Heute leitet er ein kleines Team. In Zukunft möchte er eine Weiterbildung machen.
Yazma değerlendirme kriterleri
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Görevdeki maddeleri cevaplama | 4 puan |
| Anlaşılır ve doğru cümleler | 2 puan |
| A2 kelime ve kalıpları | 2 puan |
| Bağlantı ve mantıklı sıra | 1 puan |
| Yazım, büyük harf ve noktalama | 1 puan |
Metni teslim etmeden önce bütün görev maddelerini, fiil konumlarını, büyük harfleri ve noktalama işaretlerini kontrol et.
Goethe/telc A2 tarzı özgün görev
Bir röportajdaki cevaplara uygun altı soruyu eşleştir ve iki takip sorusunu kendin yaz.
Bütün metinler ve sorular Speaklyo için özgün hazırlanmıştır.
Aralıklı tekrar ve öz değerlendirme
24 saat sonra
Yeni kelimelerden 10 tanesini örnek cümleyle tekrar et; hedef gramerle üç cümle kur.
7 gün sonra
Okuma metnini yeniden oku; transkripte bakmadan dinleme senaryosunu gölgele; yazma modelini kapatıp kendi metnini yaz.
21 gün sonra
Aynı görevi yeni kişi, zaman veya yer bilgileriyle hazırlıksız tamamla.
Öz değerlendirme
- Doğru soru sırası kurabiliyorum.
- Takip sorusu sorabiliyorum.
- Röportajdan önemli tarihleri not edebiliyorum.
- Notlardan biyografi yazabiliyorum.