2.1 Yaşam Evreleri ve Önemli Tarihler
Öğrenme hedefleri
- Yaşam evrelerini sıralamak
- Yıl ve tarihleri anlaşılır söylemek
- Perfekt ile önemli olayları anlatmak
- Bir hayat çizgisinden bilgi çıkarmak
Sarmal tekrar
Önceki dersteki “1.6 Bütünleşik Beceri Laboratuvarı ve A2 Başlangıç Tanılaması” konusundan üç kelime, bir gramer cümlesi ve bir kısa konuşma kalıbı hatırla.
A1’den iki kısa cümle kur; ardından bunları A2 bağlantılarıyla birleştir.
Çocukların da anlayabileceği sade anlatım
Bir biyografiyi anlatırken doğum, çocukluk, okul, taşınma, mezuniyet ve işe başlama gibi yaşam evrelerini kronolojik sıraya koyarız.
Günlük yaşam senaryosu
Hayalî karakter Nora’nın doğumundan ilk işine kadar hayat çizgisi hazırlanıyor.
Gramer ve kullanım tablosu
| Yapı | Sade açıklama | Almanca örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| doğum | wurde geboren kalıbı tanıma; üretimde ist geboren. | Nora ist 1998 in Köln geboren. | Nora 1998’de Köln’de doğdu. |
| okul | zur Schule gehen. | Sie ist 2004 zur Schule gegangen. | 2004’te okula başladı. |
| taşınma | nach + şehir / in + ülke. | 2012 ist die Familie nach Hamburg gezogen. | 2012’de aile Hamburg’a taşındı. |
| mezuniyet | die Schule beenden / Abschluss machen. | 2016 hat sie die Schule beendet. | 2016’da okulu bitirdi. |
| işe başlama | eine Stelle anfangen. | 2019 hat sie ihre erste Stelle angefangen. | 2019’da ilk işine başladı. |
Türkçe–Almanca karşılaştırması
Türkçede yıllara -de/-da eki eklenir. Almancada yıllar çoğunlukla artikelsiz söylenir: 2016 hat sie…; belirli tarihlerde am kullanılır.
20 örnek cümle ve kullanım işlevi
| Almanca örnek | Türkçe | İşlev |
|---|---|---|
| Nora ist 1998 in Köln geboren. | Nora 1998’de Köln’de doğdu. | Kural: doğum |
| Sie ist 2004 zur Schule gegangen. | 2004’te okula başladı. | Kural: okul |
| 2012 ist die Familie nach Hamburg gezogen. | 2012’de aile Hamburg’a taşındı. | Kural: taşınma |
| 2016 hat sie die Schule beendet. | 2016’da okulu bitirdi. | Kural: mezuniyet |
| 2019 hat sie ihre erste Stelle angefangen. | 2019’da ilk işine başladı. | Kural: işe başlama |
| Nora ist 1998 in Köln geboren. | Nora 1998’de Köln’de doğdu. | Ana örnek |
| Als Kind hat sie gern gemalt. | Çocukken resim yapmayı severdi. | Ana örnek |
| 2004 ist sie zur Schule gegangen. | 2004’te okula başladı. | Ana örnek |
| 2012 ist ihre Familie nach Hamburg gezogen. | 2012’de ailesi Hamburg’a taşındı. | Ana örnek |
| Dort hat sie eine neue Schule besucht. | Orada yeni bir okula gitti. | Ana örnek |
| 2016 hat sie ihren Schulabschluss gemacht. | 2016’da okul mezuniyetini tamamladı. | Ana örnek |
| Danach hat sie eine Ausbildung begonnen. | Daha sonra mesleki eğitime başladı. | Ana örnek |
| 2019 hat sie ihre erste Stelle gefunden. | 2019’da ilk işini buldu. | Ana örnek |
| Am dritten März hat sie ihren ersten Arbeitstag gehabt. | 3 Mart’ta ilk iş günüydü. | Ana örnek |
| Heute arbeitet sie in einem kleinen Büro. | Bugün küçük bir ofiste çalışıyor. | Ana örnek |
| Sie ist in Köln geboren. | Köln’de doğdu. | Kalıp: in einer Stadt geboren sein |
| Mit sechs ist sie zur Schule gegangen. | Altı yaşında okula başladı. | Kalıp: zur Schule gehen |
| 2016 hat sie ihren Abschluss gemacht. | 2016’da mezun oldu. | Kalıp: einen Abschluss machen |
| Danach hat sie eine Ausbildung begonnen. | Sonra mesleki eğitime başladı. | Kalıp: eine Ausbildung beginnen |
| Sie hat schnell eine Stelle gefunden. | Hızla iş buldu. | Kalıp: eine Stelle finden |
Aktif A2 kelimeleri ve kalıpları
Sarmal tekrar kelimeleri
Artikel, çoğul ve fiil biçimleri
| Kelime/Yapı | Çoğul/Çekim | Önemli biçim veya kalıp | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| die Geburt | die Geburten | bei der Geburt | doğum |
| die Kindheit | — | in der Kindheit | çocukluk |
| der Abschluss | die Abschlüsse | einen Abschluss machen | mezuniyet |
| umziehen | zieht um | ist umgezogen | taşınmak |
| aufwachsen | wächst auf | ist aufgewachsen | büyümek |
| beginnen | beginnt | hat begonnen | başlamak |
Kelime aileleri ve sık eş dizimler
| Kalıp | Türkçesi | Örnek | Çeviri |
|---|---|---|---|
| in einer Stadt geboren sein | bir şehirde doğmuş olmak | Sie ist in Köln geboren. | Köln’de doğdu. |
| zur Schule gehen | okula başlamak/gidiyor olmak | Mit sechs ist sie zur Schule gegangen. | Altı yaşında okula başladı. |
| einen Abschluss machen | mezun olmak | 2016 hat sie ihren Abschluss gemacht. | 2016’da mezun oldu. |
| eine Ausbildung beginnen | eğitime başlamak | Danach hat sie eine Ausbildung begonnen. | Sonra mesleki eğitime başladı. |
| eine Stelle finden | iş bulmak | Sie hat schnell eine Stelle gefunden. | Hızla iş buldu. |
| in … aufwachsen | …’da büyümek | Er ist auf dem Land aufgewachsen. | Kırsalda büyüdü. |
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Sie ist in 1998 geboren.
Sie ist 1998 geboren.
Yıl önünde in kullanılmaz.Sie hat nach Hamburg umgezogen.
Sie ist nach Hamburg umgezogen.
umziehen hareket fiilidir ve sein alır.Sie hat die Schule gegangen.
Sie ist zur Schule gegangen.
gehen sein ile kullanılır.Am 2016 hat sie begonnen.
2016 hat sie begonnen.
Yıl için am kullanılmaz.
Kontrollü alıştırmalar
- Hayat çizgisindeki olayları kronolojik sıraya koy.
- Yıl ve olayları eşleştir.
- haben veya sein yardımcı fiilini seç.
Cümle dönüştürme çalışması
- 1998 / geboren / Köln → tam cümle.
- 2012 / umziehen / Hamburg → Perfekt.
- 2019 / erste Stelle / finden → Perfekt.
Noras Lebensweg
Nora ist 1998 in Köln geboren und dort mit ihrer älteren Schwester aufgewachsen. Ihre Eltern haben in einem Krankenhaus gearbeitet.
2004 ist Nora zur Schule gegangen. Besonders gern mochte sie Kunst und Sprachen. In ihrer Freizeit hat sie viel gezeichnet.
Als Nora vierzehn war, ist die Familie nach Hamburg umgezogen. Der Anfang war nicht leicht, weil Nora ihre alten Freunde vermisst hat.
2016 hat sie ihren Schulabschluss gemacht. Danach hat sie eine Ausbildung zur Mediengestalterin begonnen.
Während der Ausbildung hat sie in verschiedenen Firmen gearbeitet. 2019 hat sie ihre erste feste Stelle in einem kleinen Designbüro gefunden.
Heute wohnt Nora noch immer in Hamburg. Sie besucht Köln oft, weil dort viele Verwandte und alte Freunde leben.
Hayat çizgisi
1998 Geburt in Köln · 2004 Schulanfang · 2012 Umzug nach Hamburg · 2016 Schulabschluss · 2016–2019 Ausbildung · 2019 erste feste Stelle
Okuduğunu anlama
- Nora nerede büyüdü?
- En sevdiği dersler neydi?
- Kaç yaşında taşındı?
- Taşınmanın başında neden zorlandı?
- Hangi eğitimi aldı?
- Bugün neden Köln’ü sık ziyaret ediyor?
Kontrol yöntemi
Her cevabı metindeki bir cümleyle kanıtla. Zaman, yer, kişi ve sebep sözcüklerinin altını çiz.
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Sprecher: Ich bin 1995 in Ankara geboren.
1995’te Ankara’da doğdum.
Sprecher: Mit sieben Jahren bin ich zur Schule gegangen.
Yedi yaşında okula başladım.
Sprecher: 2010 sind wir nach Izmir umgezogen.
2010’da İzmir’e taşındık.
Sprecher: 2014 habe ich meinen Abschluss gemacht.
2014’te mezun oldum.
Sprecher: Ein Jahr später habe ich meine erste Stelle gefunden.
Bir yıl sonra ilk işimi buldum.
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Wo bist du eigentlich aufgewachsen?
Aslında nerede büyüdün?
B: In einer kleinen Stadt bei Bremen.
Bremen yakınlarında küçük bir şehirde.
A: Bist du dort auch zur Schule gegangen?
Orada mı okula gittin?
B: Ja, bis 2015. Danach bin ich für die Ausbildung nach Berlin gezogen.
Evet, 2015’e kadar. Sonra eğitim için Berlin’e taşındım.
A: Und wann hast du angefangen zu arbeiten?
Peki ne zaman çalışmaya başladın?
B: Direkt nach der Ausbildung, also 2018.
Eğitimden hemen sonra, yani 2018’de.
Dinleme soruları
- Konuşan kişi nerede doğdu?
- Ne zaman İzmir’e taşındı?
- Mezuniyet hangi yıldaydı?
- İkinci kişi nerede büyüdü?
- Berlin’e neden taşındı?
1. dinleme: ana fikir. 2. dinleme: ayrıntılar. 3. dinleme: transkriptle kontrol.
Tam transkripti ve Türkçe desteği aç
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Sprecher: Ich bin 1995 in Ankara geboren.
1995’te Ankara’da doğdum.
Sprecher: Mit sieben Jahren bin ich zur Schule gegangen.
Yedi yaşında okula başladım.
Sprecher: 2010 sind wir nach Izmir umgezogen.
2010’da İzmir’e taşındık.
Sprecher: 2014 habe ich meinen Abschluss gemacht.
2014’te mezun oldum.
Sprecher: Ein Jahr später habe ich meine erste Stelle gefunden.
Bir yıl sonra ilk işimi buldum.
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Wo bist du eigentlich aufgewachsen?
Aslında nerede büyüdün?
B: In einer kleinen Stadt bei Bremen.
Bremen yakınlarında küçük bir şehirde.
A: Bist du dort auch zur Schule gegangen?
Orada mı okula gittin?
B: Ja, bis 2015. Danach bin ich für die Ausbildung nach Berlin gezogen.
Evet, 2015’e kadar. Sonra eğitim için Berlin’e taşındım.
A: Und wann hast du angefangen zu arbeiten?
Peki ne zaman çalışmaya başladın?
B: Direkt nach der Ausbildung, also 2018.
Eğitimden hemen sonra, yani 2018’de.
Ana diyalog ve rol oyunu
Telaffuz ve fonetik laboratuvarı
- Yılları ikili gruplarla çalış: neunzehnhundertachtundneunzig / zweitausendsechzehn.
- Tarih ve yıl arasında duraklama yap: Am dritten März | hat sie angefangen.
- -ung sonundaki ng sesine dikkat: Ausbildung, Entscheidung.
- geboren kelimesinde ikinci heceyi açık söyle.
Her cümleyi önce yavaş, sonra doğal hızda söyle. Bir kez kaydet ve vurgu ile uzun/kısa seslileri kontrol et.
Konuşma görevi
Hayalî bir kişinin doğumdan bugüne hayat çizgisini 8–10 cümleyle sun.
Konuşma stratejileri: Können Sie das bitte wiederholen? · Einen Moment, bitte. · Ich glaube … · Ich bin nicht sicher, aber …
Yazma görevi ve şablon
Görev: Bir arkadaşının veya hayalî kişinin hayatındaki altı önemli olayı 90–110 kelimeyle yaz.
- … ist … in … geboren.
- Als Kind …
- Im Jahr …
- Danach …
- Später …
- Seit …
- Heute …
Örnek yazılı cevap
Mila ist 1996 in Leipzig geboren und dort mit zwei Brüdern aufgewachsen. Als Kind hat sie gern gelesen und Musik gemacht. 2003 ist sie zur Schule gegangen. Im Jahr 2011 ist ihre Familie nach Dresden umgezogen. Dort hat Mila 2015 ihren Schulabschluss gemacht. Danach hat sie eine Ausbildung im Hotel begonnen. 2018 hat sie ihre erste Stelle in einem großen Hotel gefunden. Seit 2021 arbeitet sie an der Rezeption. Heute wohnt sie in Dresden und besucht Leipzig regelmäßig.
Yazma değerlendirme kriterleri
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Görevdeki maddeleri cevaplama | 4 puan |
| Anlaşılır ve doğru cümleler | 2 puan |
| A2 kelime ve kalıpları | 2 puan |
| Bağlantı ve mantıklı sıra | 1 puan |
| Yazım, büyük harf ve noktalama | 1 puan |
Metni teslim etmeden önce bütün görev maddelerini, fiil konumlarını, büyük harfleri ve noktalama işaretlerini kontrol et.
Goethe/telc A2 tarzı özgün görev
Bir biyografi metnindeki altı olayı yıllarla eşleştir ve iki eksik olay için doğru Perfekt cümlesini seç.
Bütün metinler ve sorular Speaklyo için özgün hazırlanmıştır.
Aralıklı tekrar ve öz değerlendirme
24 saat sonra
Yeni kelimelerden 10 tanesini örnek cümleyle tekrar et; hedef gramerle üç cümle kur.
7 gün sonra
Okuma metnini yeniden oku; transkripte bakmadan dinleme senaryosunu gölgele; yazma modelini kapatıp kendi metnini yaz.
21 gün sonra
Aynı görevi yeni kişi, zaman veya yer bilgileriyle hazırlıksız tamamla.
Öz değerlendirme
- Yılları ve önemli tarihleri söyleyebiliyorum.
- Yaşam evrelerini kronolojik sıralayabiliyorum.
- Hareket fiillerinde sein kullanabiliyorum.
- Kısa bir biyografiden bilgi çıkarabiliyorum.