2.6 Kısa Biyografi Yazma ve Sunma
Öğrenme hedefleri
- Kronolojik biyografi planlamak
- 100 kelimelik bağlantılı metin yazmak
- Üçüncü kişi anlatımı kullanmak
- Biyografiyi sözlü sunmak
Sarmal tekrar
Önceki dersteki “2.5 Biyografi Röportajı” konusundan üç kelime, bir gramer cümlesi ve bir kısa konuşma kalıbı hatırla.
A1’den iki kısa cümle kur; ardından bunları A2 bağlantılarıyla birleştir.
Çocukların da anlayabileceği sade anlatım
İyi bir A2 biyografisi kronolojik, açık ve bağlantılıdır. Doğumdan bugüne bütün ayrıntıları değil, önemli dönüm noktalarını seçeriz.
Günlük yaşam senaryosu
Öğrenci ünlü olmayan hayalî bir kişi için hayat çizgisi, 100 kelimelik biyografi ve kısa sunum hazırlıyor.
Gramer ve kullanım tablosu
| Yapı | Sade açıklama | Almanca örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| başlangıç | Doğum ve büyüme. | Lea ist 1992 in Bonn geboren. | Lea 1992’de Bonn’da doğdu. |
| orta bölüm | Okul, eğitim, taşınma. | Danach hat sie eine Ausbildung gemacht. | Daha sonra eğitim aldı. |
| dönüm noktası | Yıl + önemli olay. | 2015 ist sie nach Wien gezogen. | 2015’te Viyana’ya taşındı. |
| bugün | Aktüel durum. | Heute arbeitet sie in einer Bibliothek. | Bugün kütüphanede çalışıyor. |
| gelecek | Plan veya istek. | In Zukunft möchte sie studieren. | Gelecekte üniversite okumak istiyor. |
Türkçe–Almanca karşılaştırması
Türkçede özne tekrar edilmeden de anlatı sürdürülebilir. Almancada er/sie zamirleri metin bağlantısını kurar ve fiil her cümlede açıkça yer alır.
20 örnek cümle ve kullanım işlevi
| Almanca örnek | Türkçe | İşlev |
|---|---|---|
| Lea ist 1992 in Bonn geboren. | Lea 1992’de Bonn’da doğdu. | Kural: başlangıç |
| Danach hat sie eine Ausbildung gemacht. | Daha sonra eğitim aldı. | Kural: orta bölüm |
| 2015 ist sie nach Wien gezogen. | 2015’te Viyana’ya taşındı. | Kural: dönüm noktası |
| Heute arbeitet sie in einer Bibliothek. | Bugün kütüphanede çalışıyor. | Kural: bugün |
| In Zukunft möchte sie studieren. | Gelecekte üniversite okumak istiyor. | Kural: gelecek |
| Lea ist 1992 in Bonn geboren. | Lea 1992’de Bonn’da doğdu. | Ana örnek |
| Sie ist mit zwei Geschwistern aufgewachsen. | İki kardeşle büyüdü. | Ana örnek |
| Ihre Schulzeit war abwechslungsreich. | Okul dönemi çeşitliydi. | Ana örnek |
| Nach der Schule hat sie ein Jahr gearbeitet. | Okuldan sonra bir yıl çalıştı. | Ana örnek |
| Danach hat sie eine Ausbildung begonnen. | Sonra mesleki eğitime başladı. | Ana örnek |
| 2015 ist sie nach Wien gezogen. | 2015’te Viyana’ya taşındı. | Ana örnek |
| Dort hat sie ihren Mann kennengelernt. | Orada eşiyle tanıştı. | Ana örnek |
| Seit 2018 arbeitet sie in einer Bibliothek. | 2018’den beri kütüphanede çalışıyor. | Ana örnek |
| Heute hat sie zwei Kinder. | Bugün iki çocuğu var. | Ana örnek |
| In Zukunft möchte sie noch studieren. | Gelecekte üniversite de okumak istiyor. | Ana örnek |
| Wähle sechs Ereignisse aus. | Altı olay seç. | Kalıp: wichtige Ereignisse auswählen |
| Ordne die Daten chronologisch. | Tarihleri kronolojik sırala. | Kalıp: chronologisch ordnen |
| Verbinde den Text mit danach und später. | Metni danach ve später ile bağla. | Kalıp: einen Text verbinden |
| Mache zuerst Stichpunkte. | Önce anahtar notlar al. | Kalıp: Stichpunkte machen |
| Präsentiere die Person in zwei Minuten. | Kişiyi iki dakikada sun. | Kalıp: eine Biografie präsentieren |
Aktif A2 kelimeleri ve kalıpları
Sarmal tekrar kelimeleri
Artikel, çoğul ve fiil biçimleri
| Kelime/Yapı | Çoğul/Çekim | Önemli biçim veya kalıp | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| der Wendepunkt | die Wendepunkte | ein wichtiger Wendepunkt | dönüm noktası |
| der Abschnitt | die Abschnitte | einen Abschnitt schreiben | paragraf |
| auswählen | wählt aus | hat ausgewählt | seçmek |
| verbinden | verbindet | hat verbunden | bağlamak |
| präsentieren | präsentiert | hat präsentiert | sunmak |
| kennenlernen | lernt kennen | hat kennengelernt | tanışmak |
Kelime aileleri ve sık eş dizimler
| Kalıp | Türkçesi | Örnek | Çeviri |
|---|---|---|---|
| wichtige Ereignisse auswählen | önemli olayları seçmek | Wähle sechs Ereignisse aus. | Altı olay seç. |
| chronologisch ordnen | kronolojik sıralamak | Ordne die Daten chronologisch. | Tarihleri kronolojik sırala. |
| einen Text verbinden | metni bağlamak | Verbinde den Text mit danach und später. | Metni danach ve später ile bağla. |
| Stichpunkte machen | anahtar notlar almak | Mache zuerst Stichpunkte. | Önce anahtar notlar al. |
| eine Biografie präsentieren | biyografi sunmak | Präsentiere die Person in zwei Minuten. | Kişiyi iki dakikada sun. |
| über die Zukunft sprechen | gelecekten bahsetmek | Am Ende spricht sie über die Zukunft. | Sonda gelecekten bahsediyor. |
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Lea geboren 1992 in Bonn.
Lea ist 1992 in Bonn geboren.
Yüklem ve yardımcı fiil gerekir.Danach sie hat gearbeitet.
Danach hat sie gearbeitet.
Bağlayıcı başta olduğunda fiil ikinci konumdadır.Seit 2018 hat sie dort gearbeitet.
Seit 2018 arbeitet sie dort.
Devam eden durum için Präsens + seit kullanılır.In Zukunft sie möchte studieren.
In Zukunft möchte sie studieren.
Zaman başta, modal fiil ikinci konumda.
Kontrollü alıştırmalar
- Dağınık hayat olaylarını kronolojik sırala.
- Biyografiyi üç paragrafa böl.
- Tekrarlanan isimleri er/sie ile değiştir.
Cümle dönüştürme çalışması
- 2015 / nach Wien / ziehen → Perfekt.
- seit 2018 / Bibliothek / arbeiten → Präsens.
- Zukunft / studieren wollen → doğru sıra.
Leas Weg
Lea ist 1992 in Bonn geboren. Sie ist mit einer älteren Schwester und einem jüngeren Bruder aufgewachsen.
Nach der Schule hat sie zuerst ein Jahr in einem Café gearbeitet. In dieser Zeit hat sie gemerkt, dass sie gern mit Menschen arbeitet.
Danach hat sie eine Ausbildung im Buchhandel begonnen. Bücher und Beratung haben ihr besonders gefallen.
2015 ist Lea nach Wien gezogen. Dort hat sie in einer kleinen Buchhandlung gearbeitet und später ihren Mann kennengelernt.
Seit 2018 arbeitet sie in einer öffentlichen Bibliothek. Sie organisiert dort auch Veranstaltungen für Kinder.
Heute hat Lea zwei Kinder. In Zukunft möchte sie neben der Arbeit noch Kulturmanagement studieren.
Sunum kartı
Lea · 1992 Bonn · 3 Geschwister · nach Schule: Café · Ausbildung Buchhandel · 2015 Wien · Buchhandlung · 2018 Bibliothek · Veranstaltungen für Kinder · Zukunft: Kulturmanagement
Okuduğunu anlama
- Lea kaç kardeşle büyüdü?
- Okuldan sonra ilk olarak ne yaptı?
- Hangi mesleki eğitimi aldı?
- Viyana’da kimi tanıdı?
- Kütüphanede ek olarak ne yapıyor?
- Gelecek planı nedir?
Kontrol yöntemi
Her cevabı metindeki bir cümleyle kanıtla. Zaman, yer, kişi ve sebep sözcüklerinin altını çiz.
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Sprecher: Die Person ist 1990 in Graz geboren.
Kişi 1990’da Graz’da doğdu.
Sprecher: Nach der Schule hat sie eine Ausbildung gemacht.
Okuldan sonra mesleki eğitim aldı.
Sprecher: 2014 ist sie nach München gezogen.
2014’te Münih’e taşındı.
Sprecher: Seit 2017 arbeitet sie in einem Hotel.
2017’den beri otelde çalışıyor.
Sprecher: In Zukunft möchte sie ein eigenes Café eröffnen.
Gelecekte kendi kafesini açmak istiyor.
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Wie lang soll unsere Präsentation sein?
Sunumumuz ne kadar uzun olmalı?
B: Ungefähr zwei Minuten. Wir brauchen nicht jedes Detail.
Yaklaşık iki dakika. Her ayrıntıya gerek yok.
A: Welche Informationen sind am wichtigsten?
Hangi bilgiler en önemli?
B: Geburt, Ausbildung, ein Wendepunkt, heutige Arbeit und Zukunft.
Doğum, eğitim, bir dönüm noktası, bugünkü iş ve gelecek.
A: Sollen wir ganze Sätze auf die Karte schreiben?
Karta tam cümleler mi yazalım?
B: Nein, nur Stichpunkte. Dann sprechen wir freier.
Hayır, yalnız anahtar notlar. Böylece daha serbest konuşuruz.
Dinleme soruları
- Kişi nerede doğdu?
- Ne zaman Münih’e taşındı?
- 2017’den beri ne yapıyor?
- Sunum ne kadar sürmeli?
- Kartta tam cümle mi olmalı?
1. dinleme: ana fikir. 2. dinleme: ayrıntılar. 3. dinleme: transkriptle kontrol.
Tam transkripti ve Türkçe desteği aç
Dinleme 1 — Kontrollü hız
Sprecher: Die Person ist 1990 in Graz geboren.
Kişi 1990’da Graz’da doğdu.
Sprecher: Nach der Schule hat sie eine Ausbildung gemacht.
Okuldan sonra mesleki eğitim aldı.
Sprecher: 2014 ist sie nach München gezogen.
2014’te Münih’e taşındı.
Sprecher: Seit 2017 arbeitet sie in einem Hotel.
2017’den beri otelde çalışıyor.
Sprecher: In Zukunft möchte sie ein eigenes Café eröffnen.
Gelecekte kendi kafesini açmak istiyor.
Dinleme 2 — Doğal konuşma
A: Wie lang soll unsere Präsentation sein?
Sunumumuz ne kadar uzun olmalı?
B: Ungefähr zwei Minuten. Wir brauchen nicht jedes Detail.
Yaklaşık iki dakika. Her ayrıntıya gerek yok.
A: Welche Informationen sind am wichtigsten?
Hangi bilgiler en önemli?
B: Geburt, Ausbildung, ein Wendepunkt, heutige Arbeit und Zukunft.
Doğum, eğitim, bir dönüm noktası, bugünkü iş ve gelecek.
A: Sollen wir ganze Sätze auf die Karte schreiben?
Karta tam cümleler mi yazalım?
B: Nein, nur Stichpunkte. Dann sprechen wir freier.
Hayır, yalnız anahtar notlar. Böylece daha serbest konuşuruz.
Ana diyalog ve rol oyunu
Telaffuz ve fonetik laboratuvarı
- Sunumda yıllardan sonra kısa duraklama yap.
- Özel isimleri net ve tutarlı söyle.
- Bağlantı kelimelerini hafif vurgula: DANACH, SPÄTER, SEIT 2018.
- Uzun biyografi cümlelerini iki anlam grubuna böl.
Her cümleyi önce yavaş, sonra doğal hızda söyle. Bir kez kaydet ve vurgu ile uzun/kısa seslileri kontrol et.
Konuşma görevi
Hayalî kişinin hayat çizgisini yalnız anahtar kelime kartıyla 2 dakika sun.
Konuşma stratejileri: Können Sie das bitte wiederholen? · Einen Moment, bitte. · Ich glaube … · Ich bin nicht sicher, aber …
Yazma görevi ve şablon
Görev: Hayalî bir yetişkin için 100–120 kelimelik biyografi yaz.
- … ist … geboren.
- Als Kind …
- Nach der Schule …
- Danach …
- Im Jahr …
- Seit …
- Heute …
- In Zukunft …
Örnek yazılı cevap
Karim ist 1991 in Hamburg geboren und dort mit seiner Schwester aufgewachsen. Als Kind hat er gern gekocht und oft seinem Vater in der Küche geholfen. Nach der Schule hat er zunächst ein Jahr in einem Supermarkt gearbeitet. Danach hat er eine Ausbildung zum Koch begonnen. 2013 ist er für eine neue Stelle nach Köln gezogen. Dort hat er in mehreren Restaurants Erfahrung gesammelt. Seit 2019 arbeitet er als Küchenchef in einem kleinen Hotel. Heute lebt er mit seiner Familie in Köln. In Zukunft möchte er ein eigenes Restaurant eröffnen.
Yazma değerlendirme kriterleri
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Görevdeki maddeleri cevaplama | 4 puan |
| Anlaşılır ve doğru cümleler | 2 puan |
| A2 kelime ve kalıpları | 2 puan |
| Bağlantı ve mantıklı sıra | 1 puan |
| Yazım, büyük harf ve noktalama | 1 puan |
Metni teslim etmeden önce bütün görev maddelerini, fiil konumlarını, büyük harfleri ve noktalama işaretlerini kontrol et.
A2 yazma ve sözlü sunum görevi
100 kelimelik biyografi yazma: Altı verilen bilgi maddesinin tamamını kullan, olayları kronolojik bağla ve sonunda bugünkü durumla gelecek planını belirt.
Bütün metinler ve sorular Speaklyo için özgün hazırlanmıştır.
Aralıklı tekrar ve öz değerlendirme
24 saat sonra
Yeni kelimelerden 10 tanesini örnek cümleyle tekrar et; hedef gramerle üç cümle kur.
7 gün sonra
Okuma metnini yeniden oku; transkripte bakmadan dinleme senaryosunu gölgele; yazma modelini kapatıp kendi metnini yaz.
21 gün sonra
Aynı görevi yeni kişi, zaman veya yer bilgileriyle hazırlıksız tamamla.
Öz değerlendirme
- Biyografiyi giriş–gelişme–bugün biçiminde planlayabiliyorum.
- Olayları kronolojik bağlayabiliyorum.
- Üçüncü kişi zamirlerini doğru kullanabiliyorum.
- Anahtar notlarla sözlü sunum yapabiliyorum.